środa, 2 listopada 2016

Sultan Ahmed I

Ahmed - ur. 18 kwietnia 1590 roku w Manisie. zmarł 22 listopada 1617 roku. w Stambule. Ahmed urodził się jako czwarty syn - jeszcze księcia Mehmeda. Pierwsze 5 lat spędził w Manisie, następnie jego ojciec Mehmed III zasiadł na tronie. Ahmed jako czwarty syn miał bardzo małe szanse na tron. Mehmed III natomiast uwielbiał swego pierworodnego syna - Selima, w którym widział następce oraz w swoim drugim synu Cihangirze. Rok po przeprowadzce do Stambułu zmarł 15 letni Cihangir, a rok później 20 kwietnia 17 letni Selim. Ahmed uwielbiał spędzać czas z swym starszym bratem Mahmudem. Miała ich łączyć wielka więź. Mahmud został stracony 7 czerwca 1603 roku, w wyniku intrygi jego babki - Safiye Sultan. Ahmed nie mógł pogodzić się z utratą brata, nie zadowalał go również fakt, iż został księciem koronnym. Pół roku po śmierci Mahmuda, zmarł sułtan Mehmed III. Trzynastoletni Ahmed został posadzony na tronie. Ahmed został powstrzymany po objęciu tronu przed zabójstwem brata przez swą matkę - Handan. Lud jak i paszowie zgadzali się o uchronieniu przed śmiercią Mustafy. Głównym powodem oszczędzenia życia brata sułtana, był zbyt młody wiek Ahmeda i brak potomków, obawiano się przerwania linii dynastii. Ahmed był bardzo utalentowanym poetą, pisał wiersze - głównie liryczne i polityczne pod 
pseudonimem Bahti. Jednak był bardzo negatywnie nastawiony do innych typów sztuki, a w szczególności do malarstwa miniaturowego. Był człowiekiem bardzo pobożnym i próbował przywrócić poprzednie,  zasady panujące za czasów Sulejmana Wspaniałego m.in. zakaz spożywania alkoholu, wypłacanie jałmużny biednym oraz obowiązkowe uczestnictwo w piątkowych modłach. Ahmed był człowiekiem szeroko wykształconym, był świetnym szermierem, świetnym jeźdźcem oraz władał biegle w kilku językach.
Ahmed, oszczędzając życie brata wprowadził nowe prawo, podobne do prawa Senioratu, wprowadzonego później. Bracia sułtana zostali skazywani na luksusową klatkę i ochronę do momentu narodzenia się syna sułtana. Po urodzeniu się nowego księcia ochrona braci przestała istnieć, a sułtan jeśli miał taką ochotę, mógł skazać braci na śmierć. Ahmed próbował po narodzinach Osmana zabić brata, co najmniej  dwa razy, przynajmniej tyle zostało zanotowane. Raz przeszkodził mu w tym ostry ból brzucha, a ostatni raz ogromna burza, Ahmed uznał, iż to znak od wszechmogącego, iż nie zgadza się na śmierć Mustafy.

Jak wyglądała złota klatka? Była to specjalnie wydzielona część pałacu początkowo Starego, w późniejszym czasie Topkapi. Był to zespół 2-3, czasem 4 pokoi złączonych razem z zamkniętym wyjściem i jedynie małym otworem, aby dostarczyć tace z posiłkiem i napojem oraz Opium. Książęta zostawali tam zamknięci najczęściej z 2 nałożnicami, które nie miały możliwości zajścia w ciążę. Do ich rozrywki podawano "zabawki" dla dwulatków, które ograniczały ich rozwój. Czy książęta nie wychodzili, jest to dość ciężkie do określenia. Typowo takie było założenie złotych klatek, aby książę nie mógł wychodzić i zdobywać poparcia. Aczkolwiek już w 1604 roku istnieje wspomnienie widoku Handan wraz z pasierbem w karocy. Mustafa zostaje tam opisany jako "Jagnie prowadzone na rzeź", jednak w mało wiarygodnych źródłach znajdują się informacje, iż to nie Mustafa, a Sulejman, który wkrótce później zmarł. ( W innych źródłach istnieją różne wersje, daty śmierci Sulejmana i ogólnie nie ma pewności co do jego istnienia).

Ahmed rozprawił się z buntownikami Jalali. Prowadził wojny z Habsburagmi i Safawidami. Odnowił traktaty handlowe z Francją, Anglią i Wenecją oraz podpisał po raz pierwszy traktat z Holandia.

Ahmed ufundował meczet Sułtan Ahmed, gdzie uczestniczył po raz pierwszy w bijaniu kilofa w ziemię rozpoczynając budowę. Wkrótce lud zaczął się buntować, gdyż okazało się, iż błękitny meczet ma tyle samo minaretów, co wielki meczet w Mekce. Szejk Islamu poradził Ahmedowi ufundować dodatkowy minaret w Mekce, co też  zostało uczynione, a sprawa ucichła. Oprócz błękitnego meczetu Ahmed ufundował również dwa inne meczety po drugiej stronie Stambułu, aczkolwiek żaden z nich nie przetrwał dzisiejszych czasów.



Dzieci:
- Osman 3.11.1604 - 20.05.1622
- Mehmed 8.03.1605 -12.04.1621
- Ayse 1605 - 1657
- Fatma 1606 - 1670
- Handan 1607 - ?
- Hatice 1608 - 1610
- Geverhan 1608 - 1660
- Hanzade 1609 - 23.09.1650
- Orhan 1609 -1612
- Cihangir 1609 - 1609
- Selim 27.06.1611 - 27.07.1611
- Murad 27.07.1612 - 08.02.1640
- Esma 1612 -1612
- Hasan 1612 - 1615
- Bajazyd 12.1613 - 27.07.1635
- Zahide 1613 -1620
- Atike 1614 - 1675
- Husein 1614 - 1617
- Kasim 1614 -1 638
- Sulejman 1615 - 27.07.1635
- Ibrahim 05.11.1615-18.08.1648
- Cemre 1616-1620
- Zeynep 1617-1619
- Abide 1618-1675

Kobiety:
- Mahpeyker Kosem Sultan,
- Mahfiruze Hatice Sultan,
- Fatma Hatun,
- Sahnaza Hatun.

czwartek, 20 października 2016

Naksidil Sultan

Naksidil Sultan - urodziła się prawdopodobnie 19 grudnia (jest też wersja 4 grudzień, bądź też  4-19 grudnia) 1768 roku. Miała być kuzynką pierwszej żony cesarza Francuskiego i nazywać się Aimée de Rivery. Urodziła się w bardzo bogatej rodzinie na wyspie (Martynika). Miała podróżować statkiem do szkoły, a pewnego dnia jej statek, podczas powrotu został zaatakowany przez Algierskich piratów. Została sprzedana i wysłana w podarku do pałacu Topkapi. Gdy była małą dziewczyną jej oraz jej kuzynce Józefinie, wróżka przepowiedziała, iż obie będą królowymi - jedna będzie władać wschodem, a druga zachodem. Tak też się stało - Józefina została żoną Napoleona Bonaparte, a Aimee żoną Abdulhamida. Do haremu trafiła ok. 1781/82 roku od razu, zachwycając swą urodą sułtana. W 1785 roku urodziła przyszłego sułtana Mahmuda II.
Przyjęła Islam i zostało jej nadane imię Naksidil, jednak kobieta przyjęła tylko niektóre zasady haremu, a przyjęcie Islamu dla niej nie istniało. Do końca miała pozostać wierna swej wierze, w czym dobrze się ukrywała do swego ostatniego dnia życia, gdzie przyjęła ostatnie namaszczenie z rąk księdza katolickiego. Doprowadziła m.in. do europeizacji Turcji oraz wprowadziła język francuski w haremie (podobno miała nauczyć syna jak i męża tegoż języka). Naksidil doprowadziła do poluzowania zasad haremowych m.in. kobiety mogły swobodnie wychodzić bez pytania do ogrodu, czy też urządzać sobie uczty na świeżym powietrzu, bądź pływać łodzią. Zmarła 22 sierpnia 1817 roku, została pochowana w meczecie Mehmeda II w swoim własnym grobowcu.
Ibrahim Pazan nie zgadza się z tym i uważa, iż Naksidil miała Grudzińskie pochodzenie i urodziła się w Kaukazie i od najmłodszych lat uczyła się w szkołach Imperium oraz wychowywała w pałacu.

środa, 14 września 2016

Mehmed III Giray

Mehmed III Giray urodzony w 1584 r. prawdopodobnie Nogajskiej Ordzie. Jako syn Nurredina Saadata Giray'a i wnuk Mehmeda II Giray'a. Mehmed urodził się podczas wygnania jego ojca. W 1593 roku wrócił wraz z bratem - Sahinem na Krym. Jednak wkrótce po tym rozpoczął współpracę z rebeliantami, za co został skazany na 7 lat więzienia w Stambule. Około 1614 roku podniósł bunt przeciwko, panującemu obecnie Chanowi Canibeka Giray'a. Mehmed wraz z bratem cieszyli się dużym poparciem części Tatarów, którzy dążyli do usamodzielnienia i wyzwolenia od Imperium Osmańskiego. Canibek wysłał list do sułtana Ahmeda I, w którym zawarł  skargę na mianowanego w 1608 roku kałgę. Ahmed I nakazał złapanie i uwięzienie Mehmeda na czas bliżej nie określony, co w dużej mierze oznaczało, iż wyjdzie dopiero po śmierci samego sułtana, który wydał tą karę. Mehmed został uwięziony w 1614 roku i przebywał tam do śmierci Ahmeda I, czyli do 1617 roku, jednak nie mógł opuszczać Stambułu. W 1618 roku uciekł na Krym, gdzie wkrótce rozpętała się wojna między Mehmedem i Sahinem, a Canibekiem. Mehmed brał w dużej mierze udział w wojnach m.in. w oblężeniu Kaffe. Canibek został poparty przez wojska Osmańskie, a Mehmed wraz z bratem musieli uciekać na północne stepy. Wkrótce, jednak powrócili, a Sahin korespondował z Szachem Persji, gdzie uzyskał od Abbasa I poparcie.  W 1623 roku na przełomie wiosny/lata doprowadził do obalenia Canibeka i został mianowany Chanem Krymu, jednocześnie mianując swego brata na swego kałgę. W 1627 roku Sahin i Mehmed rozpoczęli wojnę z Katymirem Murzą, który zwrócił sie o pomoc do sułtana Murada IV, na co Murad się zgodził, chciał obalić Mehmeda  i przywrócić Canibeka. W swoim piśmie ustosunkował, iż będzie to kara za pychę i brak pomocy Osmanom, podczas wojny z Persją. Dlatego też, w 1628 roku Cainbek wrócił z wygnania i został mianowany ponownie Chanem Krymu. Mehmed wraz z swym bratem uciekł i wsparcia szukał u Zygmunta III Wazy, jako że wcześniej oferowali Polsce tzw. "Wieczne Przymierze", w którym było zawarte, iż za pomoc Polski w wojnie z Osmanami, należące do Osmanów Mołdawskie miasta, głównie Kilię, Tatarów i Białogród.  Zygmunt III odmówił podpisania tego przymierza. W 1628 roku po raz kolejny spróbowali przeciągnąć króla na swoją stronę, w zamian za pomoc, Polska miała otrzymać wszystkie łupy oraz odzyskać wszystkich jeńców, jacy zostali przez nich wcześniej pojmani. Zygmunt III przyjął tą ofertę i znaczna część jeńców wróciła do kraju, nie mniej jednak nie do końca wywiązał się z umowy na wojnę z Krymem i Osmanami; wysłał braciom w listopadzie 1628 ok. 4 tysięcy kozaków, którzy nie dotarli na Krym, a zawrócili zgarnąwszy łupy m.in. ok. 5 tysięcy koni. Na wiosnę 1629 roku znacznie liczniejsi Kozacy zjawili się na Krymie ok. 23 tysięcy i walczyli o tron dla Mehmeda. Początkowo Kozacy odpierali Ataki ze strony Osmanów i Cainbeka, jednak po pewnym czasie Mehmed III został oskarżony o zdradę i został zamordowany/poćwiartowany przez Kozaków. Pochowano go w Bakczysaraju niestety jego grób, nie przetrwał dzisiejszych czasów.
Jednak dla porównania poniżej wstawiam zdjęcie grobów Chanów Krymskich.
Przy grobach z mężczyznami Stele na nagrobkach są zwieńczone Czałmą, a z kolei na grobach z kobietami kłębkiem, bądź tzw. płaską czapką, zaś całe groby są ozdobione epitafiami najczęściej rozetami (winorośli, róże), symbolizujące życie wieczne ora cyprysami, symbolizującymi smutek. Wszystkie groby są robione na ten sam schemat, Stele od strony głowy są większe i zwieńczone ozdobami (nakrycie głowy) wraz z napisami.




*Mehmed III był bardzo silną osobowością, doprowadził do rozłamu, a raczej do uniezależnienie się od Imperium Osmańskiego, organizował wiele napadów na Polskę, wprowadził wiele reform politycznych przeciw Imperium.
* Sahin porozumiał się z Kozakami Zaporskimi i walczyli dla nich bez wiedzy Króla 2 razy (W sumie razem 4 razy).
* Początkowo Mehmed III, chciał się przypodobać Osmanom, dlatego w styczniu 1626 r. osobiście z 20 tysiącami Tatarów przybył na Podole. Tatarom  z bogatymi łupami i jasyrem udało się uciec na Mołdawię przed pościgiem ok. 13 tysięcy żołnierzy hetmana Koniecpolskiego. Żołnierze Koniecpolskiego rozprawili się tylko z niewielką częścią Tatarów, którzy nie zdążyli zbiec. Pojmano wielu jeńców, zdobyto rydwan chana ze szkatułą z listami i apteczką, 4 armatki, bydła, konie i wielbłądy. Sam Koniecpolski szczycił się tym "zwycięstwem", które nie było dokładnie takie jak opisywał. 
* 10 października 1624 roku, w Warszawie zostało zanotowane przybycie i spotkanie się z Królem Zygmuntem III Wazą, Sahina Giray'a.

sobota, 27 sierpnia 2016

Emetullah Rabia Gulnus Sultan

Emetullah Rabia Gulnus urodziła się ok. 1642 roku na Krecie, prawdopodobnie w miejscowości Rethymno (Kreta była pod rządami Wenecji). Urodziła się najprawdopodobniej jako Evmana Voria, a jej ojcem mógł być prawosławny ksiądz, pochodzący z Grecji. Istnieje również teoria, iż jej matka miała powiązania z Wenecką rodziną Verzzizi.  Najprawdopodobniej została porwana w1646 roku, podczas wojny na Krecie - Wenecji i Imperium Osmańskiego. Następnie jako niewolnica została oddana do haremu, gdzie otrzymała imię Mahpare. Jako jedyna sama przyciągnęła uwagę Sułtana Mehmeda IV. Sułtan obdarzył ją wielkim uczuciem, jednak później zakochał się w  Gülbeyaz, a Rabia stała się okropnie zazdrosna, co doprowadziło do morderstwa Gülbeyaz. Podczas gdy nałożnica siedziała na skale, patrząc w morze, ta miała do niej podejść i ją zepchnąć, inne wersje mówią, iż nakazała ją udusić, a następnie wrzucić do morza. Została Valide Sultan w 1695 roku, kiedy na tronie zasiadł jej syn Mustafa. Miała wpływy na synów oraz na ich politykę, zwłaszcza na Ahmeda III. W 1703 roku została odesłana do Edirne (według jednej teorii na własne życzenie - możliwe, iż stało się to wcześniej), jednak powróciła do Stambułu w 1703 roku po śmierci Mustafy, bądź z początkiem 1704 roku, gdyż jej 2 syn zasiadł na tronie. Mimo to nie wróciła do Topkapi, a do starego pałacu. Jednak nie była więźniem starego pałacu i wolno jej było na przemieszczanie się, co też czyniła. Często odwiedzała Ahmeda i pałac Topkapi, oprócz tego też i córki oraz była obecna na ślubie jednej z nich. Odwiedzała z synem również wielkiego wezyra i innych paszów. Ahmed pozwalał jej na podróże po Imperium, była częstym gościem Edirne oraz innych przy okolicznych prowincji. Miała odegrać wielką rolę na decyzję Ahmeda, na temat wojny z Rosją. Bardzo dużo udzielała się na ten temat i doradzała mu.  Zmarła 6 listopada 1715 (według jednej teorii w Edirne, innej w Stambule) prawdopodobnie z przyczyn naturalnych. Została pochowana w Meczet Yeni, który sama wybudowała.

Dzieci 

Hatice Sultan - ?

Mustafa II - ur. 6 luty 1664, zm. 29 grudnia 1703

Ahmed III - ur. 30 grudzień 1673, zm. 1 lipca 1736

Fatma Sultan - ?

* Istnieją podejrzenia, iż Rabia chciała zamordować Sulejmana II oraz Ahmeda II, kiedy byli jeszcze książętami, jednak Turhan Hatice miała ją powstrzymać. 

* Była Ostatnią Haseki w historii.

sobota, 20 sierpnia 2016

Sehzade Mehmed -Syn Ahmeda I

Sehzade Mehmed urodzony 8 marca  1605, zmarły 12 kwietnia 1621. Co prawda istnieje również wersja urodzin 3 sierpnia, jednak popularniejszą datą jest 8 marca. Co do daty śmierci Mehmeda również istnieją pewne nieścisłości, większość uznaje, iż była to data 12 kwietnia, a niektórzy 12 stycznia. Nie mniej, jednak według historyka prof. Feroza z uniwersytetu Yeditepe po przebadaniu wielu ksiąg spisanych w zbiorach pałacu jak i w zbiorach relacji ludności zaznacza, iż trafniejszą datą jest data kwietniowa. Między innymi dlatego, że dzień po śmierci Mehmeda nastąpiła wielka, okrutna i niespodziewana zima, co według większości jego współpracowników notuje, iż "niespodziewana" zima nie mogła nastąpić w Styczniu, gdyż pierwszy śnieg został zanotowany na przełomie października i trwał mniej więcej do Stycznia, bądź lutego. Niezbyt wiele wiemy o samym księciu Mehmedzie wiadomo , iż był chłopcem o jasnej cerze i brązowych włosach. Nie był mniej wykształcony, od swego starszego brata - Osmana, potrafił płynie władać greckim, jak i arabskim. Był również uzdolniony poetycko, pisał wiersze pod pseudonimem Sair.  Poniżej wstawiam wiersz, który ma być jego twórczością przetłumaczony z Osmańskiego na Turecki.
Başın yine dumanlı
Sende gibi sevdalı mısın?
Sende Allah gibi sevdalı mısın?
Sende Ferhat  sevdalı mısın?
Ne çileler çektim zalim felekten
Hayatımı geçirdiler kafes
gibi sever misin yürekten
Sende benim gibi sevdalı mısın?
 Tłumaczenie:
Wcześniej dymiąca głowa.
Czy jesteś (zakochana ew. kochasz ew. Miłości) jak ja?
Czy Bóg posłał nas w miłości?
Czy jesteś w miłości jak Ferhat? 
Wziąłem od losu cierpienie.
Spędziłem (ew. Spędzam) moje życie w klatce.
Jak szczerze kocham..
Czy jesteś (zakochana ew. kochasz ew. Miłości) jak ja?

Książę Mehmed po śmierci swego Ojca został zamknięty w klatce wraz z pozostałymi książętami i 
pozostał tam, aż do swej śmierci. Od 1618 roku został księciem koronnym, co oznaczało, iż zasiądzie na tronie, po śmierci swego starszego brata, jak ustalono pomimo, iż Osman pozostawi po sobie potomków. Mehmed i Osman nigdy nie byli wspierającymi się braćmi, a rywalizującymi; można powiedzieć na każdym kroku. Mehmed miał być zazdrosny o swą matkę, która darzyła Osmana według niego większym uczuciem, niż jego samego. Zazdrosny chłopak często doprowadzał do kłótni, chcąc zwrócić na siebie uwagę rodziców, od starszego brata. Chociaż są i osoby które uważają, iż to nie Kosem była jego matką, a Mahfiruze, jednak jest to bardzo mało prawdopodobne, gdyż między nimi byłaby zbyt mała różnica i nie byłoby fizycznej możliwości, aby to właśnie Mahfiruz była matką Mehmeda. Z kolei przeciwnicy Kosem uznają, iż ona nie mogła zostać jego matką, gdyż 1605 roku urodziła córkę Ayse, jednak nikt nie wykluczył narodzin bliźniąt. Sami przedstawiciele weneccy ujęli, iż Kosem jest matką drugiego syna Ahmeda. Ten fakt potwierdził Pietro Valle w swoich listach, w których napisał, iż Kosem została królową i matką drugiego sułtańskiego syna. Faktycznie, przekręcając jego imię na Mahmud.  Jeżeli w rzeczywistości Kosem nie była jego matką to możliwe jest również, iż matką Mehmeda była nieznana konkubina, która najpewniej szybko zmarła. Książę Mehmed miał wielkie poparcie i uwielbienie wśród janczarów. 

Istnieje wiele teorii dlaczego Osman miał wydać wyrok na swego brata. Najpopularniejszą teorią jest, iż wydał wyrok po powrocie, bądź na wyprawie Chocimskiej po otrzymaniu wiadomości o swej ciężarnej nałożnicy. Wiązało się to z tym, iż potwierdził swoją płodność, a co za tym szło - brat nie był mu już potrzebny, a po zabiciu koronnego brata, mógł oddać prawo tylko dla swych synów, co właściwie chciał dokonać, by tron przechodził z Ojca na syna, wykluczając braci. Jest też wersja, iż wśród Osmana pojawili się nieprzychylni mu ludzie, którzy podburzyli Sułtana przeciw swemu bratu, rozpowiadając plotki o domniemanym buncie Mehmeda. Według niektórych został zabity w obecności sułtana, do którego miał krzyczeć m.in.
"Życzę Ci, aby twoje panowanie było jedną wielką porażką!"
"Życzę Ci, abyś skończył gorzej niż ja sam!"
"Jako, iż umieram modle się do Boga, by odebrał Ci to co Ci dał!"
"Obyś zdechł szybko szczurze! 
"Obyś zginął gorszą śmiercią, niż mi wybrałeś!"
Po śmierci Mehmeda w korpusie janczarów wybuchły bunty, jednak swoje niezadowolenie okazywali zarówno zwykli prości, ludzie, którzy mieli obrażać za cenę własnego życia sułtana. 
Wielu ludzi uznaje, iż Mehmed nigdy się nie zbuntował, a po wydarzeniach z 1622 roku wypełniło się przeklęcie brata. Został pochowany w grobowcu swego ojca tuż obok niego.

wtorek, 19 lipca 2016

Handan Sultan

Handan Sultan ur. około 1574 roku, posiada trzy wersje pochodzenia (dzisiejsza: Wenecja, Bośnia i Hercegowina, bądź Grecja). Urodziła się najprawdopodobniej jako Helena. Przed trafieniem do haremu Mehmeda III służyła Geverhan Sultan - czyli córce Selima II. Mąż Geverhan - Sokollu Mehmed Pasza oddał ją do haremu Mehmeda III. W 1590 roku urodziła Ahmeda I. Przypisuje się jej również często syna Mahmuda, jednak jest to bardzo wątpliwe i najpewniej był on synem Halime Sultan. Mehmed III stosował zasadę 1 dziecko, na jedną nałożnicę, dlatego też mało prawdopodobne jest, aby którakolwiek z jego kobiet urodziła więcej niż jednego syna. Handan bardzo bała się o życie ukochanego Ahmeda i łasiła się przy obecnej Valide Sultan, trzymając jej stronę. Handan nie potrafiła się do końca odnaleźć w haremie, nie była nauczona intrygowania i krwawe rozgrywki pomiędzy kobietami ją nie interesowały. Dlatego Safiye Sultan widziała w niej najlepszą osobę do współpracy, by mieć kontrolę nad nowym sułtanem. Safiye dążyła do egzekucji Mahmuda i zachęcała Handan do tego samego oraz rywalizacji z Halime. Handan, jednak nie potrafiła przeciwstawiać się silnej z charakteru Halime i jedynie rozgłaszała plotki na temat Mahmuda m.in. iż jest bezpłodny. Safiye w końcu dopięła swego i 7 czerwca 1603 roku Książę Mahmud został stracony, jednak i to jej nie zadowoliło i namawiała Handan, by wspomogła ją w uśmierceniu, bądź odesłaniu Halime. Jednak słaby charakter Handan w żaden sposób nie pomógł. Po śmierci Mahmuda zostało tylko dwóch następców 13 letni Ahmed i 11 letni Mustafa. Z góry było wiadomo, iż na tronie po Ojcu zasiądzie starszy z ostałych książąt. Ahmed zasiadł na tronie i już pierwszego dnia odmówił regencji. Handan była poirytowana i zaskoczona zachowaniem syna, gdyż miała pełnić rolę regentki wraz z jego wieloletnim mentorem i nauczycielem Mustafą Efendim. Handan zadbała jednak o wyczyszczenie wyższych stanowisk m.in. Sądów i zastąpienie nowymi osobami, często wraz z Mustafą Efendim podpowiadała mu w wyborze paszów. Handan chciała ugrać coś na arenie politycznej, jednak syn mocno ją ograniczył. Pensja 1000 akcze nie pozwalała jej na wielkie manewry polityczne. Porównując, Haseki Sultan otrzymywała taką samą pensję jak Handan, z kolei Valide Sultan powinna otrzymywać 2000 akcze. Ahmed,  jednak nie zmniejszył pensji swej babki i zarabiała w tym samym czasie 3000 akcze, czyli tyle samo, co w chwili, gdy sprawowała role Valide Sultan swego syna. Pensja dla Handan ukazywała również jak
bardzo nisko cenił ją Ahmed. Handan doprowadziła do wypędzenia Safiye z Topkapi, gdyż wiedziała jaką ma władzę. Ahmed, nasłuchując się różnych opowieści na temat swej babci i mając w pamięci to, co stało się z jego starszym bratem z obawy o swe życie odesłał ją do starego pałacu.  W 1604 roku, a dokładniej 3 lutego o północy Handan zaprosiła do swej komnaty Alego Paszę i przeprowadziła z nim bardzo długą rozmowę, odnośnie państwa. Wkrótce Ahmed zdecydował się zabić swego mentora. Handan miała poniżyć swą głowę przed synem i prosić go, by tego nie robił. Handan długo próbowała zrozumieć, dlaczego syn skazał go na śmierć, ten miał powiedzieć, iż go ułaskawił i odesłał, jednak mimo wszystko otrzymał zasłużoną karę. Tuż przed śmiercią Alego na arenie politycznej pojawił się utalentowany Dervis Pasza, który stał się jej ulubieńcem. Dzięki wsparciu Sułtanki Matki w 1604 roku dostał się na stanowisko sądownicze, aż w końcu dwa lata później został Wielkim Wezyrem.  Z kolei Handan w 1604 roku wciągnęła się jeszcze bardziej w politykę i próbowała być pośrednikiem między jej synem, a wezyrami, co wychodziło jej raz lepiej, a raz gorzej. Każdy kto chciał się spotkać z Ahmedem, najpierw musiał napisać prośbę do Handan i musiała być ona przez nią zaakceptowana.

Wenecki Bon sporządził raport po pobycie w Stambule gdzie zanotował :

 "Królowa Matka rozwija swój autorytet u sułtana codziennie, dlatego nierzadko widzi się ją w otoczeniu Jego Królewskiej Mości oraz paszów i innych dostojników, którzy kierują do niej swoje prośby w wszystkich rzeczach, których chcą od sułtana. Lecz ona stała się świadoma i pouczona o nieprawości byłej Królowej Matki, więc przychylność poczęła zdobywać stopniowo i nie słyszy się, aby były to jej pierwsze podjęte w tym kierunku kroki, ponieważ to młoda kobieta, lecz wierzy się, że jak każdy może osiągnąć sukces i przewyższyć nawet innych."

Handan udzielała się charytatywnie, a swoją skromną pensję wydawała m.in. na renowację grobu Mehmeda III, pensje dla służby, a pozostałość oddawała biednym. Handan zmarła nagle 9 listopada 1605 roku. Początkowo o jej śmierć podejrzewano Ahmeda, który miał zaplanować jej śmierć i ją otruć. Jednak najprawdopodobniej był to rak żołądka, bądź inna poważna choroba wewnętrzna.

*Handan miała wiernego służącego Haci Agę, po jej śmierci to właśnie on przejął władzę w haremie. 
*Ahmed zachował 7 dniową żałobę po jej śmierci, odmówił wyjazdu ze Stambułu.
*Pochowana została w grobowcu Mehmeda III.
*Nazywano ją płaczącą sułtanką. 
*Niektórzy przypisywali jej, iż była matką Mustafy, gdyż chciała utrzymać go przy życiu oraz nakłoniła Ahmeda do zmiany prawa. Prawda była inna - Ahmed był młody i nie miał jeszcze dzieci, a gdyby Ahmed okazał się bezpłodny, dla bezpieczeństwa chciała oszczędzić Mustafę.
*Niektórzy twierdzą, iż ani Handan, ani Halime nie były matkami Mahmuda. 
* Leonardo Don zapisał w swoim raporcie po pobycie w 1596 roku w Stambule,  gdzie wybrał się, aby pogratulować Mehmedowi III wstąpienia na tron. Pisze w nich o trzech synach z jednej matki - Ahmed Selim i Sulejman wspomina również o dwóch córkach z tej samej matki. Dokładniej, jednak nie wiadomo na ile jest to prawdą. Jednak nadmienić trzeba, iż uznany w tym raporcie Selim urodził się 1585 roku i był w rzeczywistości księciem koronnym jakim go opisywał. Jednak istnieje możliwość, iż chodziło o całkiem innego chłopca, bądź zwyczajnie raport zawiera błędy i niedopatrzenia. 
*Szczegółowo nie można określić ile dokładnie miała dzieci Handan, jednak najpewniejszymi jest 2:
Ahmed  ur. 18 Kwietnia 1590, zm. 22 października 1617
Esra Sultan ur. 1597, zm ?

wtorek, 31 maja 2016

Mehmed II Zdobywca

Mehmed II ur. 30 marca 1432 w Edirne, zm. 03 Maja 1481. Syn Murada II i Humy Hatun.

Mehmed urodził się jako 4 syn Murada. Murad nie oczekiwał jego narodzin, miał już swoich ukochanych synów, a w szczególności Alladina - jak to nazywał "lepiej urodzonego". W chwili narodzin Mehmeda, Murad czytał w swojej komnacie fragment Koranu (o proroku Mahomecie), w tym czasie do jego komnaty wszedł posłaniec, ogłaszając, iż Huma urodziła syna. Z racji tego, że Mehmed nie był wyczekiwany i upragniony ojciec nie zwracał na niego największej uwagi. Nie otrzymywał praktycznie żadnego wychowania i edukacji. Szanse na to, aby kiedykolwiek został Sułtanem były znikome. Zmieniło się to w chwili gdy zmarł Ahmed - najstarszy syn Murada -, a później ukochany Alladin. Wtedy Murad zwrócił uwagę na niewykształconego syna i zapewnił mu najlepszych nauczycieli. Mehmed zainteresował się wtedy głównie naukami ścisłymi: m.in. przyrodą, matematyką, ale też filozofią. Był również bardzo zainteresowany architekturą  i religiami świata. Podobno otaczał się relikwiami chrześcijańskimi i interesował się tą religią, co nie podobało się Ojcu jak i poddanym. Jego kontakty z Ojcem nie 
Huma Hatun - Matka Mehmeda II
poprawiły się nawet, gdy został najstarszym następcą tronu, gdyż ten nadal nie okazywał mu żadnych uczuć. Od małego uwielbiał słuchać opowiadań o podbojach i marzył o zdobyciu Konstantynopola. Mehmed zasiadł na tronie po raz pierwszy po abdykacji jego Ojca w sierpniu 1444 i panował do września 1446, a drugie panowanie przypadło od 3 lutego 1451, do 3 maja 1481. Postać Mehmeda jest dość sprzeczna, podczas jego panowania ludzie obawiali się być chociaż trochę o coś podejrzewani. Gdy ktokolwiek zrobił coś przeciw niemu - Mehmed porządnie się mu odpłacał. Z kolei jeśli ktoś był dla niego przychylny - szczodrze go wynagradzał.  Z kolei z matką, która zezwoliła synowi wydzielić specjalne pomieszczenia dla kobiet (harem), miał bardzo dobry kontakt. Niektórzy uważają, iż synowie go nie cenili, ale się go bali. Przez otaczanie się relikwiami innej religii jego synowie uważali, iż jest niewierzący. Mimo to, Mehmed wybrał sobie następce wśród synów i był to książę Mustafa, który swoją drogą był strasznym kobieciarzem. Zginął w niewyjaśnionych okolicznościach, jednak padają pewne podejrzenia, iż przez romans z żoną paszy przepłacił życiem (został stracony). Jak już powszechnie wiadomo Mehmed II stronił od kobiet, wolał się zająć książkami, czy swoim ogrodem, któremu swoją drogą poświęcał mnóstwo uwagi, a haremowe zabawy go bardzo denerwowały.

Miał 4 znane żony: 

Sitti Hatun - była Turczynką, pochodzącą ze szlachetnej rodziny, a sam Mehmed miał z nią ślub. Mimo, iż sam ją wybrał, to nie przepadał za nią. Była bardzo wielką intrygantką i przy okazji arogantką, a Mehmed cenił spokój.
Gulsah Hatun- Mehmed nie bardzo się nią interesował, była dla niego kobietą na jedną noc. Jednak mimo wszystko była matką jego ukochanego syna Mustafy
Emine Gulbahar Hatun - Najbardziej spokojna kobieta Mehmeda i to też w niej cenił. Była jego ulubienicą i jeśli wołał do alkowy kobietę, najczęściej właśnie chodziła Emine. Była matką Bajazyda II i prawdopodobnie sułtanki Geverhan.
Cicek Hatun.-Była matką najmłodszego syna - Mehmeda - i księcia Cema. Była dość mściwa i okrutna. Wszystkie kobiety Mehmeda odnosiły się do niej z wielkim szacunkiem i dystansem. Nie była lubianą osobą w haremie. Mimo to Mehmed lubił Cema. 
Nieznana jest matka księcia Korkuta. 





Najbardziej znanym podbojem Mehmeda II jest Konstantynopol, który zdobył 29 maja 1453 roku. Podczas swego wjazdu do miasta ludzie plotkowali. Mehmed usłyszał m.in. "Lepszy Turecki turban od cesarza, czy papieża." Mehmed to wykorzystał i ku zadowoleniu nowych poddanych zezwolił na wolność religijną. Inni uważali, iż to też przez jego zamiłowanie do innych wyznań.Wejście Mehmeda do Konstantynopola, zakończyło erę Cesarstwa Bizantyjskiego. Wtedy też zmieniono nazwę państwa z Konstantynopola na Istambuł i ustalono ją nową stolicą państwa. Kolejne lata należały do Mehmeda. Zdobył ostatnie tereny należące do Cesarstwa Bizantyjskiego, Wenecji, posiadłości Morei, Serbię, Bośnię, Trapezunt, Włoszczyznę, Albanię, Mołdawię, a w 1475 roku od Imperium został uzależniony Chanat Krymski oraz miasto Kaffa. Niedługo później został zniszczony emirat Karamanu. Kolejnymi podbojami była Italia i Otranto. Mehmed zamarzył sobie podbić Rodos, jednak wysłał zbyt małą ilość wojska i po 89 dniach oblężenia armia powróciła bez zwycięstwa. Po nieudanym podboju Rodos Mehmed II zamarzył sobie podbić Egipt, jednak zmarł pod Gebze podczas wyprawy.


Został pochowany w meczecie Fatih Mehmed, a na jego grobowcu wyryto napis: "Zamierzałem podbić Rodos i podporządkować Italię."




Był mężczyzną bardzo przystojnym, upartym, ale też bardzo mściwym i nieprzystępnym. Był osobą o wielu twarzach i ciężko było wyczuć jego myśli i zamiary, jednak do osób dobrodusznych nie należał.



Najbardziej znanym prawem, które pozostawił po sobie na setki lat było prawo Fatiha.

"Gdy któregokolwiek z moich synów Bóg obdarzy sułtanatem słuszne jest, aby jego bracia z uwagi na zachowanie przyrodzonego porządku, zostali zabici." 
Do stworzenia tego prawa przyczyniło się m.in. to jak wiedział ile jego Ojciec musiał poświęcić i stracić by zasiąść na tronie. Już jako mały chłopiec widział walki o tron, dodatkowo spotęgowało to jedno wydarzenie, kiedy chciano na tron posadzić (a jego obalić) spokrewnionego z nim Orhana Beja. Mehmed kiedy wstąpił na tron po raz drugi, szybko wprowadził to prawo, a ulemowie je poparli.

Czy Mehmed zabił swoich braci trudno stwierdzić: co inne źródło, to inna opinia. Jedne mówią, iż zabił tylko jednego brata - Ahmeda małego, z kolei inne, iż zabił swoich trzech braci: Hassana, Ahmeda małego i Orhana wraz z rodzinami, a jeszcze inne, iż nie zabił żadnego z braci, chciał jedynie zabezpieczyć przyszłość syna, który zasiądzie na tronie.
*Niektóre źródła podają, iż miał ukochaną nałożnicę niejaką Alexandre/Roxellane, a ich miłość była czysto platoniczna.   
*Jest posądzany o homoseksualizm.